Do konsultacji ortodontycznej zgłosiła się 17-letnia pacjentka. Dziewczyna od wczesnego dzieciństwa choruje na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS / JIA). Analiza dokumentacji radiologicznej skłania do bliższego przyjrzenia się stawom skroniowo-żuchwowym dziewczyny. Nasz stomatolog w Warszawie prywatnie zauważył różnice w lewym wyrostku kłykciowym żuchwy.

Ryc. 1. Zdjęcie pantomograficzne — widoczna asymetria morfologii okolicy stawów skroniowo-żuchwowych.

Obraz radiologiczny

Jak widzimy, lewy wyrostek kłykciowy wydaje się mniejszy niż przeciwległy prawy. Lewy ma zmienioną morfologię. Może to świadczyć o zaburzeniu wzrostu i przebudowie struktur stawowych. Jest to częsty objaw u pacjentów z MIZS. Jeśli leczenie nie zostanie podjęte na czas, doprowadzi to do spłaszczenia i deformacji głowy żuchwy. Zmniejszy się ona w objętości, a wzrost gałęzi żuchwy zostanie zaburzony.

Ryc. 2-3. Teleradiogram boczny oraz obraz CBCT wykorzystane w ocenie struktur czaszkowo-twarzowych i stawu.

Diagnostyka różnicowa

Na podstawie samych obrazów nie ma możliwości jednoznacznego postawienia diagnozy pacjentce, w tym potwierdzenia asymetrii żuchwy w następstwie MIZS. Jednak wywiad chorobowy, w tym przebyte lub przewlekłe zajęcie stawu w przebiegu MIZS, można już brać pod uwagę jako bardziej istotną możliwość.

W procesie zbierania wywiadu należy uwzględnić indywidualne cechy fizjologiczne pacjenta, w tym rozwój asymetrii żuchwy właśnie u niego. Takie kwestii powinien prowadzić wykwalifikowany specjalista. Właśnie dlatego zaleca się wizytę u stomatologa w Warszawie prywatnie.

Dalsze postępowanie

Dzięki CBCT można ocenić morfologię struktur kostnych stawu. Jeśli istnieje podejrzenie aktualnej aktywności zapalnej, zaleca się:

• konsultację reumatologiczną;

• wykonanie MRI stawów skroniowo-żuchwowych (w tym z użyciem środka kontrastowego);

• ocenę uzyskanych wyników przez wykwalifikowanego specjalistę.

Ryc. 4-5. Wybrane obrazy CBCT. Pełna ocena wymaga analizy całego badania w przekrojach i korelacji z obrazem klinicznym.

Wnioski

Opisany przykład wyraźnie pokazuje, jak ważna jest rutynowa ocena stawów skroniowo-żuchwowych w diagnostyce ortodontycznej, szczególnie u młodych pacjentów z MIZS. Im wcześniej zostanie wykryty taki problem, tym dokładniej uda się przeprowadzić diagnostykę, monitorowanie wzrostu twarzoczaszki oraz bardziej szczegółowo zaplanować leczenie ortodontyczne.

Opis ma charakter prezentacji przypadku na podstawie udostępnionych obrazów i wywiadu. Nie stanowi samodzielnego rozpoznania radiologicznego; ostateczna interpretacja wymaga oceny pełnego badania przez lekarza/radiologa oraz korelacji z badaniem klinicznym i reumatologicznym.

Halyna Shmyha - lek. dentysta, ortodont